Loty w kosmos zmieniają skład atmosfery

17 października 2023, 11:17

Epoka podboju kosmosu pozostawia ślady w jednej z najbardziej odizolowanych części atmosfery, stratosferze. A ślady te mogą mieć wpływ na klimat oraz warstwę ozonową. Takie wnioski płyną z badań prowadzonych za pomocą samolotów latających na wysokości 19 kilometrów na Ziemią. W znajdujących się tam aerozolach naukowcy znaleźli duże ilości metali, które prawdopodobnie pochodzą z coraz częstszych startów oraz powrotów na Ziemię pojazdów kosmicznych. Metale te prowadzą do zmian procesów chemicznych zachodzących w atmosferze



Kanibalizm w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej

20 lutego 2025, 08:52

Znajdująca się w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Jaskinia Maszycka jest jednym z najważniejszych stanowisk paleolitycznych na terenie Polski. W latach 80. XIX wieku Godfryd Ossowski odkrył w niej pozostałości osadnictwa łowców-zbieraczy sprzed 18 000 lat. W jaskini znaleziono kamienne i kościane narzędzia oraz szczątki zwierząt. Najbardziej jednak interesujące są ludzkie kości. W Jurze mieszkali w tym czasie bowiem przedstawiciele kultury magdaleńskiej.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Ameryce nie grozi kryzys naukowy

12 czerwca 2008, 11:12

Wbrew temu, co sądzi wielu Amerykanów, Stanom Zjednoczonym nie grozi utrata pozycji lidera w dziedzinie rozwoju nauki i technologii. Z najnowszego raportu RAND Corporation wynika, że znacznie wyprzedzają one swoich głównych rywali, Europę i Japonię. RAND zauważa, że kraje rozwijające się, takie jak Indie czy Chiny, błyskawicznie rozwijają swoje działy związane z badaniami i technologiami, jednak ich wkład w skali światowej jest wciąż minimalny.


Niezwykła zmiana fazy w germanie

3 czerwca 2011, 12:42

Fizycy z Oak Ridge National laboratory, University of Tennessee i niemieckiego GSI Darmstadt jako pierwsi opisali niezwykłe przejścia fazy w jądrze atomu. Uczeni wykorzystali superkomputer Jaguar do badania izotopu germanu-72.


Burza w bieliźniarce

16 kwietnia 2013, 13:41

Jean-Denis Rouillon, 62-letni lekarz specjalizujący się w medycynie sportowej, nie spodziewał się, że udzielając wywiadu studenckiej rozgłośni radiowej, rozpęta taką burzę. W rozmowie z redaktorem stwierdził, że po 16 latach badania piersi uważa, że noszenie biustonosza bywa bezcelowe, jeśli nie szkodliwe.


Voyager 1 w przestrzeni międzygwiezdnej

12 września 2013, 21:25

NASA potwierdziła, że sonda Voyager 1 opuściła Układ Słoneczny. To pierwszy stworzony przez człowieka obiekt, który znalazł się w przestrzeni międzygwiezdnej. Po 36 lata podróży Voyager 1 znalazł się w odległości około 19 miliardów kilometrów od Słońca


Recenzują teksty o klimacie

19 sierpnia 2015, 10:40

Doktor Emmanuel Vincent z University of California, który specjalizuje się w badaniu tropikalnych cyklonów, wpadł na pomysł interesującego narzędzia, które pomaga naukowcom korygować nieprawdziwe i niedokładne informacje rozpowszechniane przez media


20 najlepszych kandydatek na bliźniaczki Ziemi

4 sierpnia 2016, 13:11

Na łamach Astrophysical Journal ukazał się artykuł, którego autorzy wyszukali wśród egzoplanet te, które z największym prawdopodobieństwem nadają się do podtrzymania życia. Międzynarodowy zespół naukowy skupił się na analizie danych dotyczących ponad 1200 planet odkrytych przez Teleskop Keplera oraz niemal 2800 kandydatów na planety.


Homo sapiens zasiedlił lasy deszczowe Sumatry o 20 000 lat wcześniej

10 sierpnia 2017, 17:12

Człowiek rozumny (Homo sapiens) mógł pojawić się w Azji Południowo-Wschodniej o 20 000 lat wcześniej niż sądzono. Takie wnioski wynikają z badań zęba znalezionego ponad 120 lat temu w jaskini Lida Ajer na Sumatrze. Ząb ten jest, jak się okazało, najstarszym znanym nam dowodem na obecność Homo sapiens w lasach deszczowych i może też wskazywać, że ludzie przedostali się do Australii wcześniej niż uznaje współczesna nauka.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk